Sözcü Gazetesi’nden İsmail Şahin’in haberine göre değer artış payı son yıllarda imar oyunlarıyla milyarlarca lira rant sağlayan yandaş müteahhitleri etkilemeyecek.

İmar planı değişikliği sonrası ortaya çıkan ranttan kamu, değer artış payı alacak. Ancak düzenleme 14 Ocaktan itibaren geçerli olacağı için, son yıllarda imar oyunlarıyla milyarlarca lira rant sağlayan yandaş müteahhitleri etkilemeyecek.

AKP hükümeti ve belediyeler, gayrimenkul piyasasında geçtiğimiz birkaç yılda yandaş şirketlere milyarlarca liralık rant yarattı. Parsele özel imar plan tadilatlarıyla ortaya çıkan kupon arazilerde lüks konutlar ve ticari alanların yapılmasının önünü açan değişiklikler bir kalem hareketiyle zenginleşmenin önünü açtı.

TÜRKİYE GÜNDEMİNE GİRDİ

Onlarca projede imar değişiklikleri yapıldıktan sonra dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan çıkıp, Plan notlarıyla oynayarak biz bunu 6ya 7ye çıkarıyorsanız tarih sizi affetmez, bu millet sizi affetmez. Asla bunlarla oynama noktasına girmeyin dedi.

Ardından, Başbakan Yardımcısı Ali Babacan Bir gecede bir kalem oynatarak arsanın, projenin değeri birdenbire farklılaşabiliyor. Bu kazanç yeterince vergilendirilemiyorsa bu büyük bir problem diye konuştu.

Bu açıklamanın ardından Türkiyenin gündemine rant vergisi girdi. Birkaç aylık tartışmanın ardından önceki gün Başbakan Davutoğlu, İmar mevzuatı ile ilgili yasa tasarısına son şeklini vererek en kısa zamanda TBMMye sevk edeceğiz. Yeni getirdiğimiz değer artış payı uygulaması, bugünden (14 Ocak) itibaren geçerli olacak. Oran konusunda çalışmalar devam ediyor açıklamasında bulundu.

YANDAŞ İÇİN KULLANDILAR

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2013 yılından bu yana kamu mülklerinden özel mülklere kadar bütün mülklerde şartsız plan ve proje yapmaya, ruhsat vermeye yetkisi var. O tarihten bu yana başta İstanbul olmak üzere büyükşehirlerde yapılan imar operasyonlarının bizzat bakanlığın imzası olduğu görülüyor. Önceki dönemde ise AKPli yerel yönetimlerin rant oyunlarındaki rolü büyük.

Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği (KONUTDER) Başkanı Ömer Faruk Çelik, son 10 yılda hangi bölgede sonradan imar artışı olduğunun ve kimlerin kasasına fazla para girdiğinin hesaplanmasını öneriyor. İşte fonksiyonu değiştirilerek yapılaşmaya açılan, emsalleri artırılan, yükseklik sınırı ortadan kaldırılan ve böylelikle yandaş müteahhit şirketlerin zenginleşmesini sağlayan projelerden bazıları:

528 bin metrekare emsal fazlası inşaat

İstanbul Seyrantepedeki 46 bin metrekarelik arazi Emlak Konut GYOnun eline geçtikten sonra İstanbul Belediye Meclisi kararıyla, inşaat alanı 92 bin metrekareden 138 bin metrekareye çıktı. Ayrıca, plan notuna İskan edilen bodrum katlar emsale dahil değildir eklendi. Arazi 265 milyon liraya Eroğlu Holdinge satıldı. Değişiklikle Eroğlu, 138 bin metrekare inşaat yerine 666 bin 555 metrekare inşaat alanına sahip Skyland İstanbul projesini yaparak milyarlarca liralık rant sağlayacak.

Üniversite arazisine 1431 konut

2012’ye kadar Bahçeşehir Üniversitesine ait iken TOKİye geçen ardından Emlak Konut GYOya devredilen Avcılardaki üniversite arazisinin imar planı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından iki defa değiştirildi. Ticaret+konut alanına dönüştürülen arazinin emsali 1.7e çıkarılırken, 4 kat olan yükseklik sınırlaması kaldırıldı. Emlak Konut GYO hasılat paylaşımı ile Be-Ma İnşaata araziyi ihale etti. 95 bin metrekare büyüklüğündeki araziye 300 bin metrekare inşaat alanına sahip Göl Panorama Evleri yapılıyor. Bin 431 konut ve 40 ticari ünitenin yer aldığı projede konutlar 10 katlı, 23 katlı ve 35 katlı bloklarda yükseliyor.

İhlas Yapıya 1 milyar liralık kıyak yapıldı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Ispartakule bölgesinde yer alan ve imar planlarında ticari alan olarak görünen toplam 120 bin metrekarelik arazi İhlas Yapı tarafından satın alındıktan sonra plan notlarına apart daire yapılabilir ifadesini ekledi. Şirket günlük olarak kiralanabilen ticari üniteler yapmak yerine araziye toplam bin 661 konut ve 160 mağazadan oluşan Bizim Evler 6 adlı projesini inşaa etti. İhlas Holding satışlardan 1 milyar lira gelir edecek.

150 bin metrekare 700 bine yükseldi

Metropol İstanbul projesi, Emlak Konut GYOa ait arazi üzerinde Varyap-Gap İnşaat tarafından inşa ediliyor. Emlak Konut GYOya geçtikten sonra arazi, 99 bin 108 metrekarelik İstanbul Finans Merkezi projesine dahil edildi. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yaptığı değişiklikle emsal hakkı 2,32ye çıkarıldı. Ardından plan notlarıyla emsal fazlası 470 bin metrekare inşaat yapılmasının önü açılarak 700 bin metrekarelik bir yapı kütlesinin ortaya çıkması sağlandı.

Torun Centerda 217 milyon dolar

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğanın imam hatipten sınıf arkadaşı Aziz Torunun şirketi Torunlar GYO, Mecidiyeköyde Ali Sami Yen Stadyumunun 33 bin metrekarelik arazisi üzerinde Torun Center adlı projeyi inşa ediyor. İmar plan tadilatı notlarına bodrum katlar emsale dahil değildir ifadesi eklendi. Şirket yerin altında 132 bin metrekare büyüklüğünde 114 ofis ve 14 mağaza inşa etti. Bu alanların satışından 217 milyon dolar gelir elde edilecek.

İhaleden sonra imarı değiştirildi

Torunlar GYO, Uzan ailesinin Şişli Esentepedeki arsasını 2005te 45 milyon liraya TMSFden aldı. İhaleden sonra arazinin imar planları değiştirildi ve emsali 2.00den 2.75e çıkarıldı. Yapılan değişikliklerle 26 bin metrekare olan emsale dahil inşaat alanı 36 bin metrekare oldu. Ardından arazide Torun Tower projesi hayata geçirildi. Torunlar GYO emsal fazlası 69 bin metrekare daha inşaat yaparak toplamda 106 bin metrekare büyüklüğünde bir yapı kütlesi ortaya çıkardı. Binayı 10 yıllığına Denizbanka kiralayan Torunlar GYO, ilk üç yıl 65 milyon lira kira geliri elde edecek.

İsmail Şahin/ Sözcü