Bugün Gazetesi’nden Emine Açar’ın haberine göre Kentsel dönüşümde büyük bir kaos yaşanıyor. Kentsel dönüşüm zengine yaradı fakiri bitirdi.

Fakirin evini ucuza alan devletin anlaşmalı firmaları yeni ev için vatandaşı borçlandırdı. Zengin ise evini hiç para ödemeden yeniletti, üstüne çift kira aldı.

Deprem riski sebebiyle, Türkiye genelinde 6,5 milyon konutun yenileme iddiasıyla yola çıkılan kentsel dönüşüm, yüksek gelirlileri daha da zengin ederken, dar gelirli vatandaşın kâbusu oldu. Kentsel dönüşümde dar gelirliler üstüne uzun yıllara dayalı borçlandırılırken, dönüşüm desteklerinden zenginler faydalanıyor. Evine şerh konulduğundan habersiz birçok vatandaş mağdur edilirken, devletin kasasından zenginin cebine dönüşüm kira ve vergi yardımı adı altında bugüne kadar 1 milyar lira girdi.

DAR GELİRLİ MAHKEME KAPISINDA

Dönüşüm mağdurlarına birçok örnek vermek mümkün. Hakkını mahkeme salonlarında aramaya çalışan yüz binlerce vatandaş var. Onlardan biri de Kocaeli Çayırova İlçesi İnönü ve Emek mahalleleri Güzelleştirme ve Yaşatma Derneği Başkanı Murat Koca ve mahalle sakinleri. Murat Koca, kentsel dönüşüm adı altında yaşadıkları sıkıntıyı şöyle anlatıyor: “Biz toplamda 310 dönüm arazi içinde 730 hak sahibinin bulunduğu 430 binadan oluşan mağdurlar topluluğuyuz. Bizim içimizde 10 tane iskanlı, 20 tane ruhsatlı, 350 arsa tapulu ve 50 tanede tapusuz bina var. Bizim kendi yerlerimizi 2009’da kentsel dönüşüm alanı ilan etmişler ve evlerimize şerh konmuş. Çayırova Belediyesi bzim hiç haberimiz olmadan ismini hiç duymadığımız Ankaralı ‘İmar İnşaat’ adında bir firmayla protokol imzalamış.”

YOL İSTEDİLER BORÇLU ÇIKTILAR

Evlerine şerh konulduğunu 3 yıl sonra bölgeye yol istedikleri sırada belediyeden öğrendiklerini belirten Murat Koca, “Bu tarihten itibaren hayatımız karardı. Evlerimize şerh konduğunu ve mevcut alanlarımızın dönüşüm alanı olduğunu öğendik. 2013’ten beri de hukuk savaşı veriyoruz. Davaları kazanıyoruz ancak davalara itiraz ediliyor. İnşaat firması evlerinizi 50 bin liraya sayarım size vereceğim evin bedeli 250 bin lira geri kalanını borçlanırsınız diyor. Biz adalet istiyoruz” diye haykırdı.

7 BİN HEKTAR RİSKLİ İLAN EDİLDİ

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2,5 yıllık uygulama döneminde yaklaşık 400 bin bağımsız birimin dönüşümü gerçekleşti. Aralık ayı itibariyla 38 ilde toplam 7 bin hektar büyüklüğünde 150 farklı riskli alan ilan edildi. 165 riskli alan teklifi ise değerlendirme aşamasında. Bunu yanı sıra 53 bin 547 binada, 190 binden fazla bağımsız birimin risk tespiti yapıldı. Risk tespiti yapılan binalardan 13 bin 152 bina, 45 bin 297 adet bağımsız bölüm yıkıldı.

ZENGİNE KİRA YARDIMI

Bağdat Caddesi, Fikirtepe, Mecidiyeköy ve Beşiktaş gibi rantı yüksek yerlerde ise tam bir alicengiz oyunu oynanıyor. İnşaat firmalarının patronları yeni ev verirken ev sahibini borçlandırmıyor. Tam tersi bölgenin raiç kira bedeli neyse o bedel ev teslimine kadar müteahhit tarafından hak sahibine her ay ödeniyor. Bu evler kentsel dönüşüme konu edildiği için inşaatlar birçok vergi ve harçtan da muaf tutuluyor.

Beşiktaş’ta evini yenileyen bir vatandaş müteahhitten 1200 lira kira yardımı alıyor. Hiç borçlanmıyor üstüne birde devletin kasasından 800 lira kira parası alabiliyor. Dar gelirli vatandaş hem borçlandırılıyor hem de kira yardımı alırsa çekmek zorunda bırakıldığı kredinin faizine destek talep edemiyor.

Emine Açar/ Bugün